فؤاد افرام البستانى ( مترجم : مهيار )
838
فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى )
المُعْجِزَة - ج مُعْجِزات [ عجز ] : كار ناممكن و غير طبيعى كه انسان نتواند مانند آن بياورد . المِعْجَل - [ عجل ] : سرعت سنج . المُعَجَّل - [ عجل ] : مفع ، كار لازم و ضرورى و فورى . المُعْجَم - [ عجم ] : مفع ، فرهنگنامه ، قاموس ، لغتنامه ؛ « حروف المُعْجَمِ » : حروف هجاء ، حروف الفبائى ؛ « باب مُعْجَمٌ » : درب بسته و قفل شده . المِعْجَن - [ عجن ] : طغار خمير . المِعْجَنَة - [ عجن ] : مرادف ( المِعْجَن ) است . المَعْجُون - [ عجن ] : مفع ؛ « مَعْجُون الأسْنَانِ » : خمير دندان . مَعَدَ - - مَعْداً الشيءَ : آن را دزديد ، به آن دستبرد زد و برد ، قاپيد ، - الرمحَ : نيزه را از جا كند ، - السيفَ : شمشير را كشيد ، - لَحْمَه : گوشت او را پاره كرد ، - الرَّجُلَ : معدهء او درد گرفت ، - فِى الأرض : رفت و دور شد ، ، - الشيءُ : فاسد شد ، - معداً و مُعُوداً بالشيءِ : آن را برد ، - الدّلوَ وَبِها : دلو را از چاه بيرون كشيد . مُعِدَ - معدهء او درد گرفت . المَعْد - مص ، سفت و غليظ ، شتران تندرو ، سبزى و دانههاى نرم ، ميوهء تازه . المُعِدّ - [ عدّ ] : فا ، داراى ساز و برگ كامل . المَعَدّ - [ معد ] : شكم ، هر يك از دو پهلوى انسان و غيره كه آن را ( المَعَدَّان ) نامند . المَعْدَى - [ عدو ] : « لا مَعْدَى عنه » : راه گُريز ندارد . المُعَدَّات - [ عدّ ] : اسلحه ، ساز و برگ جنگى ؛ « مُعَدَّات حربيَّة » : تجهيزات جنگى . المَعْدَة - [ معد ] : اسم مرّه از ( مَعَدَ ) است ، مؤنث ( المَعْد ) است . المِعْدَة - ج مِعَد ( ع إ ) : معده . المَعِدَة - ج مَعِد ( ع إ ) : معده . المُعَدَّل - [ عدل ] : مفع ، ميانگين ؛ « مُعَدَّلُ السّرعة » : ميانگين سرعت ؛ « بِمُعَدِّلٍ كذا » : معدل فلان ، - فى العلامات المدرسيَّة : معدل نمرههاى درسى و امتحانى . المُعَدَّلَات - [ عدل ] : « مُعَدَّلاتُ البيتِ » : گوشههاى خانه . المُعْدِم - [ عدم ] : بينوا و مستمند . المَعْدِن - ج مَعَادن [ عدن ] : معدن ، جاى اصلى و مركزى هر چيزى ؛ « فلان مَعْدِن الخير و الكَرَم » : فلانى منبع نيكوكارى و بخشش است ؛ « امتحنَ مَعْدنَه » : باطن او را آزمايش كرد . المِعْدَن - [ عدن ] : كلنگ . المُعَدِّن - [ عدن ] : فا ، معدنچى ، كارگر معدن . المَعْدِنيّ - منسوب به معدن ؛ « مياه مَعْدِنِيَّة » : آبهاى معدنى . المَعْدُور - [ عدر ] : كلنگ ، تيشه . المَعْدُوس - [ عدس ] : كسى كه به دانههاى چركى بر روى پوست يا چهره اش مبتلا شود . المَعْدُوم - [ عدم ] : مفع ، معدوم و از بين رفته ، و در علم حساب معادل صفر است . المُعْدِي - [ عدو ] : مُسرى ، واگيردار ؛ « أمراض مُعْدِيَة » : بيماريهاى واگيردار . المِعْذَار - ج مَعَاذِير [ عذر ] : عذرخواهى ، پوزش . المَعْذُرَة - ج مَعَاذِر [ عذر ] : عذرخواهى ، پوزش . المَعْذَرَة - ج مَعَاذِر [ عذر ] : استدلالى كه براى آن معذرت و پوزش خواهند . المَعْذِرَة - ج مَعَاذِر [ عذر ] : مرادف ( المَعْذَرة ) است . المُعَذَّل - [ عذل ] : مفع ، كسى كه بر اثر افراط در بذل و بخشش نكوهش شود . مَعِرَ - - مَعَراً الريشُ أو الشَّعْرُ : پر يا موى كم شد ، - تِ الناصيةُ : موى پيشانى او ريخت ، - الظَّفرُ : ناخن از ضربه اى شكسته شد . مَعَّرَ - تَمْعِيراً [ معر ] : بىچيز و بينوا شد ، - وَجْهَه : چهرهء خود را در اثر خشم دگرگون كرد . المَعِر - كم موى و كم پر و مانند آنها ، ناخنى كه در اثر ضربه شكسته شده ، مرد بخيل و بىخير و بى فائده ، كم گوشت . المَعْرَى - ج مَعَار [ عري ] : لُختى ، آنچه از بدن كه بدون پوشش است مانند صورت و دستها . المَعْراء - [ معر ] : مؤنث ( الأَمْعَر ) است ؛ « ناصيةٌ معراءُ » : پيشانى كه همهء موى آن ريخته شده است . المَعْرَاة - ج مَعَارٍ [ عربي ] : مرادف ( المَعْرى ) است . المِعْرَاج - ج مَعَارِيج [ عرج ] : مرادف ( المِعْرج ) است . المُعَرَّب - [ عرب ] : تعريب شده ، ترجمه شده به زبان عربى ؛ « الاسْمُ المَعَرَّب » : اسمهاى غير عربى كه به زبان عربى راه يافته است مانند ( ابريسم ) كه عربى شده ( ابريشم ) از زبان فارسى است . المُعَرْبِد - [ عربد ] : بد اخلاق . المَعِرَة - « أَرضٌ مَعِرَة » : سرزمين خشك و كم گياه . المَعَرَّة - [ عرّ ] : بدى و گناه و آزار ، غرامت دادن ، جنايت ، عيب ، كار بد ، دشنام ، رنگ پريده از خشم ، و در علم ستاره شناسى به معناى ستاره ايست كه به چشم ديده نمىشود و در موقعيتى پر از ستاره قرار دارد به صورت هاله اى از نور ؛ « مَعَرَّةُ الجَيْشِ » : به معناى آنست كه سربازان به سرزمين قومى فرود آيند و از كِشت و زرع آن بدون اطلاع آنها تغذيه كنند . المَعْرَج - ج مَعَارِج [ عرج ] : مرادف ( المِعْرَج ) است . المِعْرَج - ج مَعَارج [ عرج ] : نردبان و پلَّه و يا آسانسور . المَعْرِض - ج مَعَارض : نمايشگاه همه چيزى اعم از صنايع و يا اختراعات ؛ « ذَكَرْتُه فى معرضِ كذا » : در موقع عرضهء چيزى او را ياد كردم ؛ « لَسْنا فى معرض الكلام